Bouwen we in Nederland voor Nederlanders, of bouwen we Haarlemmermeer voor datacenters en asielmigranten?
De stemmen uit Oude Meer
Vorige maand stond de raadzaal in Hoofddorp stampvol. Bewoners uit Oude Meer en Aalsmeerderbrug kwamen inspreken over datacenter AMS10 van het Amerikaanse EdgeConneX, pal achter hun huizen. Ze toonden foto’s van hun achtertuinen, spraken met trillende stemmen en vertelden over kinderen die straks uitkijken op een blinde muur van 22 meter hoog – twee keer zo hoog als ons eigen bestemmingsplan toestaat. Op slechts twaalf meter van de erfgrens. Een gigantische flat zonder ramen, zonder buren, zonder leven. Alleen maar zoemende ventilatoren en een constante honger naar electriciteit die wij hier allang niet meer hebben.
De schouderophaling van de wethouder
De wethouder haalde haar schouders op. “Ruimtelijke inpassing,” mompelde ze. En toen kwam het: de bouw is al begonnen. Vergunning? Die is er nog niet definitief. Maar stoppen? “Dat kan niet meer,” klonk het doodleuk. Alsof je een vrachtwagen met honderd kilometer per uur voor een kind op de zebra nog zou moeten afremmen omdat de papieren toevallig nog niet binnen zijn. Als een konijn dat in de koplampen van die vrachtwagen kijkt, zo reageerde de wethouder.
De motie
In die raadsvergadering van de gemeenteraad Haarlemmermeer op 20 november 2025 werd een motie aangenomen, uiteraard gesteund door BVNL-Haarlemmermeer, waarin de wethouder opdracht kreeg om bij de provincie Noord-Holland te pleiten voor een directe bouwstop van datacenter AMS10 (en indirect ook AMS13). De motie riep op tot het maken van bezwaar of het dringend verzoeken aan de provincie Noord-Holland om in te grijpen, vanwege de overlast voor bewoners in Oude Meer en Aalsmeerderbrug, de al gestarte bouw onder gedoogbeslissing en de impact op leefbaarheid.
Provincie beslist, gemeente kijkt toe
De provincie Noord-Holland is degene die dit soort megadatacenters boven een bepaalde schaal mag goedkeuren. De gemeente Haarlemmermeer staat erbij en kijkt ernaar. Jarenlang hebben die bewoners brieven geschreven, petities rondgebracht, schaarse inspraakavonden bezocht – en nu is het te laat. De gedoogbeslissing van de provincie maakte het mogelijk: bouw maar door, op eigen risico van de ontwikkelaar. En EdgeConneX bouwt door, onverminderd, terwijl de zienswijzen nog behandeld worden.
Geen watt over – behalve voor data
Maar wat mij pas echt de gordijnen in jaagt, is het stroomverhaal. Er is geen megawatt meer over op het electriciteitsnet in Haarlemmermeer. Helemaal niks. Geen aansluiting voor de bakker die van gas af moet en zijn elektrische oven wil plaatsen. Geen ruimte voor een nieuwe woonwijk in Hoofddorp-West of een uitbreiding in Rijsenhout. Geen kans voor een startend bedrijfje op een bedrijventerrein. Jongeren die eindelijk een huisje vinden? Vergeet het maar, want de meterkast zit vol en nieuwbouwprojecten vertragen door die netcongestie.
Alleen de datacenters hebben in Haarlemmermeer samen zo’n 500 MVA gereserveerd, terwijl ze er maar 150 echt gebruiken. Ze houden capaciteit vast uit concurrentieangst, blokkeren het net voor de rest van ons. En toch krijgt een buitenlands miljardenbedrijf als EdgeConneX groen licht om er honderden megawatts bij te pompen – voor servers die AI trainen, clouds draaien en ja, ook oneindige TikTok-scrolls en catvideo’s opslaan.
Voor wie bouwen we eigenlijk?
Terwijl onze jeugd wacht op een betaalbaar huis, terwijl onze middenstand kraakt onder energiekosten, terwijl onze kinderen dromen van een eigen keukentje en een tuintje.
En dan heb ik het nog niet eens over de woningmarkt zelf. Demograaf Jan van de Beek toonde onlangs aan dat in Haarlemmermeer maar liefst 29% van de starterswoningen in de sociale huur naar statushouders gaat. Anders dan het college beweert met hun "slechts 7%", kijkt Van de Beek naar de echte concurrentie: de schaarse woningen die beschikbaar komen voor jonge starters. En dan is bijna één op de drie voor nieuwkomers met voorrang, de statushouders.
De gevolgen zijn desastreus: wachttijden voor autochtone jongeren – onze eigen kinderen – lopen exponentieel op. Van de Beek rekent voor dat als we zouden stoppen met het huisvesten van statushouders in sociale huur, de gemiddelde wachttijd in één klap zou dalen van bijna 9 jaar naar ongeveer 6 jaar. Dat zijn jaren extra bij pa en ma op zolder, jaren zonder eigen plek, jaren waarin dromen uitgesteld worden.
Bouwen we nieuw in Haarlemmermeer voor Nederlandse starters, voor lokale ondernemers, voor families die hier al generaties wonen? Of voor buitenlandse hyperscalers die onze schaarse stroom en grond opslokken én voor asielmigranten die bovendien voorrang krijgen op sociale huurwoningen?
Het is dezelfde vraag die al jaren door ons land galmt: schaarse resources – grond, stroom, woningen – gaan naar globale techreuzen en naar immigratie, terwijl onze eigen jeugd en middenstand achterblijven. We hebben een woningtekort van honderdduizenden, een overbelast net, en toch prioriteren we economische ‘parels’ en ‘humane verplichtingen’ die lokaal oneerlijk aanvoelen.
Dit is geen vooruitgang, dit is overgave
Bewoners voelen zich geïntimideerd: trillingsmeters op hun huizen, brieven met geheimhoudingsclausules. De ontwikkelaar van AMS10 biedt nu excuses aan en belooft beter te communiceren, maar de muren rijzen al op. AMS13 komt er waarschijnlijk ook nog bij, nog zo’n kolos. En de gemeente? Die ziet geen juridische grond voor een bouwstop, bang voor rechtszaken. Dit is geen vooruitgang, dit is overgave.
Overgave. Aan de grote en veelal buitenlandse investeerders, aan de digitale goudkoorts, aan ongebreidelde asielinstroom zonder bijpassende bouw.
We roepen dat Nederland een digitale hub moet zijn en humaan moet blijven, maar tegen welke prijs? Tegen de prijs van leefbaarheid in Oude Meer, tegen de prijs van vertraagde woningbouw voor onze jongeren, tegen de prijs van een net dat kreunt onder reserveringen die nooit vollopen.
Tijd voor prioriteiten
Het wordt tijd dat we prioriteiten stellen. Beter voor Haarlemmermeer is: huizen voor onze jongeren zonder voorrang voor statushouders, stroom voor onze bakkers en bouwers, ruimte voor onze dorpen. Pas daarna de rest. Anders bouwen we inderdaad Haarlemmermeer niet voor ons, maar voor wie het hoogste bod doet, de meeste megawatts vraagt, of de meeste asielaanvragen indient.
De stemmen uit Oude Meer schreeuwen het uit: luister naar ons, vóór het te laat is.
Dát is beter voor Haarlemmermeer!
Illustratie: HCNieuws
